Viśvarūpa–Darśana Yogam

அர்ஜுன உவாச

மத₃நுக்₃ரஹாய பரமம் கு₃ஹ்யமத்₄யாத்மஸம்ஜ்ஞிதம் |

யத்த்வயோக்தம் வசஸ்தேந மோஹோ(அ)யம் விக₃தோ மம || (11-1)

ப₄வாப்யயௌ ஹி பூ₄தாநாம் ஶ்ருதௌ விஸ்தரஶோ மயா |

த்வத்த: கமலபத்ராக்ஷ மாஹாத்ம்யமபி சாவ்யயம் || (11-2)

ஏவமேதத்₃யதா₂(ஆ)த்த₂ த்வமாத்மாநம் பரமேஶ்வர |

த்₃ரஷ்டுமிச்சா₂மி தே ரூபமைஶ்வரம் புருஷோத்தம || (11-3)

மந்யஸே யதி₃ தச்ச₂க்யம் மயா த்₃ரஷ்டுமிதி ப்ரபோ₄ |

யோகே₃ஶ்வர ததோ மே த்வம் த₃ர்ஶயாத்மாநமவ்யயம் || (11-4)

ஸ்ரீப₄க₃வாநுவாச-

பஶ்ய மே பார்த்த₂ ரூபாணி ஶதஶோ(அ)த₂ ஸஹஸ்ரஶ:|

நாநாவிதா₄நி தி₃வ்யாநி நாநாவர்ணாக்ருதீநி ச || (11-5)

பஶ்யாதி₃த்யாந் வஸூந் ருத்₃ராநஶ்விநௌ மருதஸ்ததா₂ |

ப₃ஹூந்யத்₃ருஷ்ட பூர்வாணி பஶ்யாஶ்சர்யாணி பா₄ரத || (11-6)

இஹைகஸ்த₂ம் ஜக₃த் க்ருத்ஸ்நம் பஶ்யாத்₃ய ஸசராசரம் |

மம தே₃ஹே கு₃டா₃கேஶ யச்சாந்யத் த்₃ரஷ்டுமிச்ச₂ஸி || (11-7)

ந து மாம் ஶக்யஸே த்₃ரஷ்டுமநேநைவ ஸ்வசக்ஷுஷா |

தி₃வ்யம் த₃தா₃மி தே சக்ஷு: பஶ்ய மே யோக₃மைஶ்வரம் || (11-8)

ஸஞ்ஜய உவாச -

ஏவமுக்த்வா ததோ ராஜந் மஹாயோகே₃ஶ்வரே ஹரி: |

த₃ர்ஶயாமாஸ பார்த்தா₂ய பரமம் ரூபமைஶ்வரம் || (11-9)

அநேகவக்த்ரநயநம் அநேகாத்₃பு₄தத₃ர்ஶநம் |

அநேக தி₃வ்யாப₄ரணம் தி₃வ்யாநேகோத்₃யதாயுத₄ம் || (11-10)

தி₃வ்யமால்யாம்ப₃ரத₄ரம் தி₃வயக₃ந்தா₄நுலேபநம் |

ஸர்வாஶ்சர்யமயம் தே₃வமநந்தம் விஶ்வதோமுக₂ம் || (11-11)

தி₃வி ஸூர்யஸஹஸ்ரஸ்ய ப₄வேத்₃யுக₃து₃த்தி₂தா |

யதி₃ பா₄ஸ்ஸத்₃ருஶீ ஸா ஸ்யாத்₃பா₄ஸஸ்தஸ்ய மஹாத்மந: || (11-12)

தத்ரைகஸ்த₂ம் ஜக₃த்க்ருத்ஸ்நம் ப்ரவிப₄க்தமநேகதா₄ |

அபஶ்யத்₃தே₃வதே₃வஸ்ய ஶரீரே பாண்ட₃வஸ்ததா₃ || (11-13)

ததஸ்ஸ விஸ்மயாவிஷ்டோ ஹ்ருஷ்டரோமா த₄நஞ்ஜய: |

ப்ரணம்ய ஶிரஸா தே₃வம் க்ருதாஞ்ஜலிரபா₄ஷத || (11-14)

அர்ஜுந உவாச

பஶ்யாமி தே₃வாம்ஸ்தவ தே₃வ தே₃ஹே

ஸர்வாம்ஸ்ததா₂ பூ₄தவிஶேஷ ஸங்கா₄ந் |

ப்₃ரஹ்மாணமீஶம் கமலாஸநஸ்த₂ம்

ருஷீம்ஶ்ச ஸர்வாநுரகா₃ம்ஶ்ச தீ₃ப்தாந் (தி₃வ்யாந்) || (11-15)

அநேகபா₃ஹூத₃ர வக்த்ரநேத்ரம்

பஶ்யாமி த்வாம் ஸர்வதோ(அ)நந்தரூபம் |

நாந்தம் ந மத்₄யம் ந புநஸ்தவாதி₃ம்

பஶ்யாமி விஶ்வேஶ்வரவிஶ்வரூப || (11-16)

கிரீடிநம் க₃தி₃நம் சக்ரிணம் ச

தேஜோராஶிம் ஸர்வதோ தீ₃ப்திமந்தம் |

பஶ்யாமி த்வா து₃ர்நிரீக்ஷ்யம் ஸமந்தாத்

தீ₃ப்தாநலார்க்க த்₃யுதிமப்ரமேயம் || (11-17)

த்வமக்ஷரம் பரமம் வேதி₃தவ்யம்

த்வமஸ்ய விஶ்வஸ்ய பரம் நிதா₄நம் |

த்வமவ்யயஶ்ஶாஶ்வத த₄ர்மகோ₃ப்தா

ஸநாதநஸ்த்வம் புருஷோ மதோ மே || (11-18)

அநாதி₃மத்₄யாந்தமநந்தவீர்யம்

அநந்தபா₃ஹும் ஶஶிஸூர்யநேத்ரம் |

பஶ்யாமி த்வா தீ₃ப்தஹுதாஶவக்த்ரம்

ஸ்வதேஜஸா விஶ்வமித₃ம் தபந்தம்|| (11-19)

த்₃யாவாப்ருதி₂வ்யோரித₃மந்தரம் ஹி

வ்யாப்தம் த்வயைகேந தி₃ஶஶ்ச ஸர்வா: |

த்₃ருஷ்ட்வா(அ)த்₃பு₄தம் ரூபமுக்₃ரம் தவேத₃ம்

லோகத்ரயம் ப்ரவ்யதி₂தம் மஹாத்மந் || (11-20)

அமீ ஹித்வா ஸுரஸங்கா₄ விஶந்தி

கேசித்₃பீ₄தா: ப்ராஞ்ஜலயோ க்₃ருணந்தி |

ஸ்வஸ்தீத்யுக்த்வா மஹர்ஷிஸித்₃த₄ஸங்கா₄:

ஸ்துவந்தி த்வாம் ஸ்துதிபி₄: புஷ்கலாபி₄:|| (11-21)

ருத்₃ராதி₃த்யா வஸவோ யே ச ஸாத்₄யா:

விஶ்வே(அ)ஶ்விநௌ மருதஶ்சோஷ்மபாஶ்ச |

க₃ந்த₄ர்வயக்ஷாஸுரஸித்₃த₄ஸங்கா₄:

வீக்ஷந்தே த்வாம் விஸ்மிதாஶ்சைவ ஸர்வே || (11-22)

ரூபம் மஹத்தே ப₃ஹுவக்த்ரநேத்ரம்

மஹாபா₃ஹோ ப₃ஹுபா₃ஹூருபாத₃ம்|

ப₃ஹூத₃ரம் ப₃ஹுத₃ம்ஷ்ட்ராகராளம்

த்₃ருஷ்ட்வா லோகா: ப்ரவ்யதி₂தாஸ்தாஸ்ததா₂(அ)ஹம்|| (11-23)

நப₄ஸ்ஸ்ப்ருஶம் தீ₃ப்தமநேகவர்ணம்

வ்யாத்தாநநம் தீ₃ப்தவிஶாலநேத்ரம் |

த்₃ருஷ்ட்வா ஹி த்வா ப்ரவ்யதி₂தாந்தராத்மா

த்₄ருதிம் ந விந்தா₃மி ஶமம் ச விஷ்ணோ || (11-24)

த₃ம்ஷ்ட்ராகராளாநி ச தே முகா₂நி

த்₃ருஷ்ட்வைவ காலாநலஸந்நிபா₄நி |

திஶோ ந ஜாநே ந லபே₄ ச ஶர்ம

ப்ரஸீத₃ தே₃வேஶ ஜக₃ந்நிவாஸ || (11-25)

அமீ ச த்வாம்ʼ த்₄ருதராஷ்ட்ரஸ்ய புத்ரா:

ஸர்வேஸ்ஸஹைவாவநிபால ஸங்கை₄: |

பீ₄ஷ்மோ த்₃ரோணஸ்ஸூதபுத்ரஸ்தத₂(அ)ஸௌ

ஸஹாஸ்மதீ₃யைரபி யோத₄முக்₂யை: || (11-26)

வக்த்ராணி தே த்வரமாணா விஶந்தி

த₃ம்ஷ்ட்ராகராளாநி ப₄யாநகாநி |

கேசித்₃விலக்₃நா த₃ஶநாந்தரேஷு

ஸந்த்₃ருஶ்யந்தே சூர்ணிதைருத்தமாங்கை₃: || (11-27)

யதா₂ நதீ₃நாம் ப₃ஹவோ(அ)ம்பு₃வேகா₃:

ஸமுத்₃ரமேவாபி₄முகா₂ த்₃ரவந்தி |

ததா₂ தவாமீ நரலோகவீரா:

விஶந்தி வக்த்ராண்யபி₄விஜ்வலந்தி || (11-28)

யதா₂ ப்ரதீ₃ப்தஜ்வலநம் பதங்கா₃:

விஶந்தி நாஶாய ஸம்ருத்₃த₄வேகா₃: |

ததை₂வ நாஶாய விஶந்தி லோகா:

தவாபி வக்த்ராணிஸம்ருத்₃த₄வேகா₃: || (11-29)

லேலிஹ்யஸே க்₃ரஸமாநஸ்ஸமந்நாத்

லோகாந் ஸமக்₃ராந் வத₃நைர்ஜ்வலத்₃பி₄: |

தேஜோபி₄ராபூர்ய ஜக₃த்ஸமக்₃ரம்

பா₄ஸஸ்தவோக்₃ரா: ப்ரதபந்தி விஷ்ணோ || (11-30)

ஆக்₂யாஹி மே கோ ப₄வாநுக்₃ரரூபோ

நமோ(அ)ஸ்து தே தே₃வவர ப்ரஸீத |

விஜ்ஞாதுமிச்சா₂மிப₄வந்தமாத்₃யம்

ந ஹி ப்ரஜாநாமி தவ ப்ரவ்ருத்திம் || (11-31)

ஸ்ரீப₄க₃வாநுவாச-

காலோ(அ)ஸ்மி லோகக்ஷயக்ருத் ப்ரவ்ருத்₃தோ₄

லோகாந் ஸமாஹர்த்துமிஹப்ரவ்ருத்த : |

ருதே(அ)பி த்வா ந ப₄விஷ்யந்தி ஸர்வே

யே(அ)வஸ்தி₂தா: ப்ரத்யநீகேஷு யோதா₄ : || (11-32)

தஸ்மாத் த்வமுத்திஷ்ட₂ யஶோ லப₄ஸ்வ

ஜித்வா ஶத்ரூந் பு₄ங்க்ஷ்வ ராஜ்யம் ஸம்ருத்₃த₄ம் |

மயைவைதேநிஹதா: பூர்வமேவ

நிமித்தமாத்ரம் ப₄வ ஸவ்யஸாசிந் || (11-33)

த்₃ரோணம் ச பீ₄ஷ்மம் ச ஜயத்₃ரத₂ம் ச

கர்ணம் ததா₂(அ)ந்யாநபி யோத₄ (வீராந்) முக்₂யாந் |

மயா ஹதாம்ஸ்த்வம் ஜஹிமா வ்யதி₂ஷ்டா₂:

யுத்₄யஸ்வ ஜேதாஸி ரணாந் ஸபத்நாந் || (11-34)

ஸஞ்ஜய உவாச-

ஏதச்ச்₂ருத்வா வசநம்கேஶவஸ்ய

க்ருதாஞ்ஜலிர்வேபமாந: கிரீடி |

நமஸ்க்ருத்வா பூ₄ய ஏவாஹ க்ருஷ்ணம்

ஸக₃த்₃க₃த₃ம் பீ₄தபீ₄த: ப்ரணம்ய || (11-35)

அர்ஜுன உவாச -

ஸ்தா₂நே ஹ்ருஷீகேஶ தவ ப்ரகீர்த்யா

ஜக₃த்ப்ரஹ்ருஷ்யத்யநுரஜ்யதே ச |

ரக்ஷாம்ஸி பீ₄தாநி தி₃ஶோ த்₃ரவந்தி

ஸர்வே நமஸ்யந்தி ச ஸித்₃த₄ஸங்கா₄:|| (11-36)

வேத்தா(அ)ஸி வேத்₃யம் ச பரம் ச தா₄ம

த்வயா ததம் விஶ்வமநந்தரூப || (11-38)

அநந்தவீர்யாமித விக்ரமஸ்த்வம்

ஸர்வம் ஸமாப்நோஷி ததோ(அ)ஸி ஸர்வ:|| (11-40)

ஸகே₂தி மத்வா ப்ரஸப₄ம் யது₃க்தம்

ஹே க்ருஷ்ண ஹே யாத₃வ ஹே ஸகே₂தி |

அஜாநதா மஹிமாநம் தவேமம்

மயா ப்ரமாதா₃த் ப்ரணயேந வா(அ)பி || (11-41)

யச்சாபஹாஸார்த்த₂மஸத்க்ருதோ(அ)ஸி

விஹாரஶய்யாஸநபோ₄ஜநேஷு |

ஏகோ(அ)த₂வா(அ)ப்யச்யுத தத்ஸமக்ஷம்

தத்க்ஷாமயே த்வாமஹமப்ரமேயம் || (11-42)

பிதா(அ)ஸி லோகஸ்ய சராசரஸ்ய

த்வமஸ்ய பூஜ்யஶ்ச கு₃ருர்க₃ரீயாந் |

ந த்வத்ஸமோ(அ)ஸ்த்யப்₄யதி₄க: குதோ(அ)ந்யோ

லோகத்ரயே(அ)ப்யப்ரதிம ப்ரபா₄வ || (11-43)

தஸ்மாத் ப்ரணம்ய ப்ரணிதா₄ய காயம்

ப்ரஸாத₃யே த்வாமஹமீஶமீட்₃யம் |

பிதேவ புத்ரஸ்ய ஸகே₂வ ஸக்₂யு:

ப்ரிய: ப்ரியாயார்ஹஸி தே₃வ ஸோடு₄ம் || (11-44)

அத்₃ருஷ்டபூர்வம் ஹ்ருஷிதோ(அ)ஸ்மி த்₃ருஷ்ட்வா

ப₄யேந ச ப்ரவ்யதி₂தம் மநோ மே |

ததே₃வ மே த₃ர்ஶந தே₃வ ரூபம்

ப்ரஸீத₃ தே₃வேஶ ஜக₃ந்நிவாஸ || (11-45)

கிரீடிநம் க₃தி₃நம் சக்ரஹஸ்தம்

இச்சா₂மி த்வாம் த்₃ரஷ்டுமஹம் ததை₂வ |

தேநைவ ரூபேண சதுர்பு₄ஜேந

ஸஹஸ்ரபா₃ஹோ ப₄வ விஶ்வமூர்த்தே || (11-46)

ஸ்ரீப₄க₃வாநுவாச -

மயா ப்ரஸந்நேந தவார்ஜுநேத₃ம்

ரூபம் பரம் த₃ர்ஶிதமாத்மயோகா₃த் |

தேஜோமயம் விஶ்வம் அநந்தம் ஆத்₃யம்

யந்மே த்வத₃ந்யேந ந த்₃ருஷ்டபூர்வம் || (11-47)

ந வேத₃யஜ்ஞாத்₄யயநைர்ந தா₃ந:

ந ச க்ரியாபி₄ர்ந தபோபி₄ருக்₃ரை: |

ஏவம்ரூபஶ்ஶக்ய அஹம் ந்ருலோகே

த்₃ரஷ்டும் த்வத₃ந்யேந குருப்ரவீர || (11-48)

மா தே வ்யதா₂ மா ச விமூட₄பா₄வோ

த்₃ருஷ்ட்வா ரூபம் கோ₄ரமீத்₃ருங்மமேத₃ம் |

வ்யபேதபீ₄: ப்ரீதமநா : புநஸ்த்வம்

ததே₃வ மே ரூபமித₃ம் ப்ரபஶ்ய || (11-49)

ஸஞ்ஜய உவாச -

இத்யர்ஜுநம் வாஸுதே₃வஸ்ததோ₂க்த்வா

ஸ்வகம் ரூபம் த₃ர்ஶயாமாஸ பூ₄ய: |

ஆஶ்வாஸயாமாஸ ச பூ₄தமேநம்

பூ₄த்வா புநஸ்ஸௌம்யவபுர்மஹாத்மா || (11-50)

அர்ஜுந உவாச -

த்₃ருஷ்ட்வேத₃ம் மாநுஷம் ரூபம் தவ ஸௌம்யம் ஜநார்த₃ந |

இதா₃நீமஸ்மி ஸம்வ்ருத்த: ஸசேதா: ப்ரக்ருதிம் க₃த: || (11-51)

ஸ்ரீப₄க₃வாநுவாச -

ஸுது₃ர்த₃ர்ஶமித₃ம் ரூபம் த்₃ருஷ்டவாநஸி யந்மம |

தே₃வா அப்யஸ்யரூபஸ்ய நித்யம் த₃ர்ஶநகாங்க்ஷிண: || (11-52)

நாஹம் வேதை₃ர்ந தபஸா ந தா₃நேந ந சேஜ்யயா |

ஶக்ய ஏவம்விதோ₄ த்₃ரஷ்டும் த்₃ருஷ்டவாநஸி மாம் யதா₂ || (11-53)

ப₄க்த்யா த்வநந்யயா ஶக்ய அஹமேவம்விதோ₄(அ)ர்ஜுந |

ஜ்ஞாதும் த்₃ரஷ்டும் ச தத்வேந ப்ரவேஷ்டும் ச பரந்தப || (11-54)

மத்கர்மக்ருந்மத்பரமோ மத்₃ப₄க்தஸ்ஸங்க₃ வர்ஜித: |

நிர்வைரஸ் ஸர்வபூ₄தேஷு யஸ்ஸ மாமேதி பாண்ட₃வ || (11-55)

|| இதி ஸ்ரீமத்₃ப₄க₃வத்₃கீ₃தாஸு உபநிஷத்ஸு விஶ்வரூப ஸந்த₃ர்ஶநயோகோ₃ நாம ஏகாத₃ஶோ(அ)த்₄யாய: ||