Sāṅkya Yogam

ஸஞ்ஜய உவாச -

தம் ததா₂ க்ருபயா (ஆ)விஷ்டமஶ்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம்|

விஷீத₃ந்தமித₃ம் வாக்யமுவாச மது₄ஸூத₃ந:|| (2-1)

ஸ்ரீப₄க₃வாநுவாச -

குதஸ்த்வா கஶ்மலமித₃ம் விஷமே ஸமுபஸ்தி₂தம்|

அநார்ய ஜுஷ்டமஸ்வர்க்₃யமகீர்த்திகரமர்ஜுந|| (2-2)

க்லைப்₃யம் மா ஸ்ம க₃ம: பார்த்த₂ நைதத் த்வய்யுபபத்₃யதே|

க்ஷுத்₃ரம் ஹ்ருத₃யதெ₃ளர்ப்ப₃ல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட₂ பரந்தப|| (2-3)

கத₂ம் பீ₄ஷ்மமஹம் ஸங்க்₂யே த்₃ரோணம் ச மது₄ஸூத₃ந|

இஷுபி₄: ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூத₃ந|| (2-4)

கு₃ரூநஹத்வா ஹி மஹாநுபா₄வாந்

ஶ்ரேயோ போ₄க்தும்) பை₄க்ஷமபீஹ லோகே|

ஹத்வா(அ)ர்த்த₂ காமாம்ஸ்து கு₃ரூநிஹைவ

பு₄ஞ்ஜீய போ₄கா₃ந் ருதி₄ரப்ரதி₃க்₃தா₄ந்|| (2-5)

ந சைதத்₃வித்₃ம: கதரந்நோ க₃ரீய:

யத்வா ஜயேம யதி₃வா நோ ஜயேயு: |

யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாம: தே(அ)வஸ்தி₂தா:

ப்ரமுகே₂ தா₄ர்த்தராஷ்ட்ரா: || (2-6)

கார்ப்பண்யதோ₃ஷோபஹதஸ்வபா₄வ:

ப்ருச்சா₂மி த்வா த₄ர்மஸம்மூட₄சேதா: |

யச்ச்₂ரேய: ஸ்யாந் நிச்சிதம் ப்₃ரூஹி தந்மே

ஶிஷ்யஸ் தேஹம் ஶாதி₄மாம் த்வாம் ப்ரபந்நம் || (2-7)

ந ஹி ப்ரபஶ்யாமி மமாபநுத்₃யாத்

யச்சோ₂கமுச்சோ₂ஷணமிந்த்₃ரியாணாம்|

அவாப்ய பூ₄மாவஸபத்நம் ருத்₃த₄ம்

ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதி₄பத்யம்|| (2-8)

ஸஞ்சய உவாச -

ஏவமுக்த்வா ஹ்ருஷீகேஶம் கு₃டா₃கேஶ: பரந்தப:|

ந யோத்ஸ்யாமீதி கோ₃விந்த₃முக்த்வா தூஷ்ணீம் ப₃பூ₄வ ஹ|| (2-9)

தமுவாச ஹ்ருஷீகேஶ: ப்ரஹஸந்நிவ பா₄ரத|

ஸேநயோருப₄யோர் மத்₄யே விஷீதந்த மித₃ம் வச:|| (2-10)

ஸ்ரீப₄க₃வாநுவாச -

அஶோச்யாநந்வ ஶோசஸ்த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதா₃ம்ஶ்ச பா₄ஷஸே|

க₃தாஸூநக₃தாஸூம்ஶ்ச நாநுஶோசந்தி பண்டி₃தா:||(2-11)

நத்வேவாஹம் ஜாது நாஸம் ந த்வம் நேமே ஜநாதி₄பா:|

ந சைவ ந ப₄விஷ்யாம: ஸர்வே வயமத: பரம்|| (2-12)

தே₃ஹிநோ(அ)ஸ்மிந் யதா₂தே₃ஹே கௌமாரம் யௌவநம் ஜரா|

ததா₂ தே₃ஹாந்தரப்ராப்திர் தீ₄ரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி|| (2-13)

மாத்ராஸ்பர்ஶாஸ்து கௌந்தேய ஶீதோஷ்ண ஸுக₂ து₃:க்க₂தா₂:|

ஆக₃மாபாயிநோ(அ)நித்யாஸ் தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பா₄ரத|| (2-14)

யம் ஹி ந வ்யத₂யந்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப₄|

ஸமது₃:க்க₂ஸுக₂ம் தீ₄ரம் ஸோ(அ)ம்ருதத்வாய கல்பதே|| (2-15)

நாஸதோ வித்₃யதே பா₄வோ நாபா₄வோ வித்₃யதே ஸத:|

உப₄யோரபி த்₃ருஷ்டோந்தஸ் த்வநயோஸ் தத்வத₃ர்சிபி₄:|| (2-16)

அவிநாசி து தத்₃வித்₃தி₄ யேந ஸர்வமித₃ம் ததம்|

விநாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கச்சித் கர்த்துமர்ஹதி||(2-17)

அந்தவந்த இமே தே₃ஹா நித்யஸ்யோக்தா: ஶரீரிண:|

அநாசிநோ(அ)ப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்₃யுத்₄யஸ்வ பா₄ரத|| (2-18)

ய ஏநம் வேத்தி ஹந்தாரம் யச்சைநம் மந்யதே ஹதம் |

உபெ₄ள தௌ ந விஜாநீதோ நாயம் ஹந்தி ந ஹந்யதே || (2-19)

ந ஜாயதே ம்ரியதே வா கதா₃சித் நாயம் பூ₄த்வா ப₄விதா வா ந பூ₄ய:|

அஜோ நித்ய: ஶாஶ்வதோ(அ)யம் புராணோ ந ஹந்யதே ஹந்யமாநே ஶரீரே|| (2-20)

வேதா₃விநாஶிநம் நித்யம் ய ஏநமஜமவ்யயம்|

கத₂ம் ஸ புருஷ: பார்த்த₂ கம் கா₄தயதி ஹந்தி கம்|| (2-21)

வாஸாம்ஸி ஜீர்ணாநி யதா₂ விஹாய நவாநி க்₃ருஹ்ணாதி நரோ(அ)பராணி| ததா₂ ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணாநி அந்யாநி ஸம்யாதி நவாநி தே₃ஹீ|| (2-22)

நைநம் சி₂ந்த₃ந்தி ஶஸ்த்ராணி நைநம் த₃ஹதி பாவக:|

ந சைநம் க்லேத₃யந்த்யாபோ ந ஶோஷயதி மாருத:||(2-23)

அச்சே₂த்₃யோயமதா₃ஹ்யோ(அ)யமக்லேத்₃யோ (அ)ஶோஷ்ய ஏவ ச|

நித்ய: ஸர்வக₃த: ஸ்தா₂ணுரசலோ(அ)யம் ஸநாதந:||(2-24)

அவ்யக்தோ(அ)யமசிந்த்யோ(அ)யமவிகார்யோ(அ)யமுச்யதே|

தஸ்மாதே₃வம் விதி₃த்வைநம் நாநுஶோசிதுமர்ஹஸி||(2-25)

அத₂ சைநம் நித்யஜாதம் நித்யம் வா மந்யஸே ம்ருதம்|

ததா₂பி த்வம் மஹாபா₃ஹோ நைவம் ஶோசிது மர்ஹஸி|| (2-26)

ஜாதஸ்ய ஹி த்₄ருவோ ம்ருத்யுர் த்₄ருவம் ஜந்ம ம்ருதஸ்ய ச|

தஸ்மாத₃பரிஹார்யே(அ)ர்த்தே₂ ந த்வம் ஶோசிது மர்ஹஸி|| (2-27)

அவ்யக்தாதீ₃நி பூ₄தாநி வ்யக்தமத்₄யாநி பா₄ரத|

அவ்யக்தநித₄நாந்யேவ தத்ர கா பரிதே₃வநா|| (2-28)

ஆஶ்சர்யவத் பஶ்யதி கஶ்சிதே₃நம் ஆஶ்சர்யவத்₃ வத₃தி ததை₂வ சாந்ய:|

ஆஶ்சர்யவச்சைநமந்ய:ஶ்ருணோதிஶ்ருத்வாப்யேநம்வேத₃நசைவ கஶ்சித்||(2-29)

தே₃ஹீ நித்யமவத்₄யோ(அ)யம் தே₃ஹே ஸர்வஸ்ய பா₄ரத|

தஸ்மாத் ஸர்வாணி பூ₄தாநி ந த்வம் சோசிதுமர்ஹஸி||(2-30)

ஸ்வத₄ர்மமபி சாவேக்ஷ்ய ந விகம்பிதுமர்ஹஸி|

த₄ர்ம்யாத்₃தி₄ யுத்₃தா₄ச்ச்₂ரேயோந்யத் க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்₃யதே|| (2-31)

யத்₃ருச்ச₂யா சோபபந்நம் ஸ்வர்க்க₃த்₃வாரமபாவ்ருதம்|

ஸுகி₂ந: க்ஷத்ரியா: பார்த்த₂ லப₄ந்தே யுத்₃த₄மீத்₃ருஶம்|| (2-32)

அத₂சேத் த்வமிமம் த₄ர்ம்யம் ஸங்க்₃ராமம் ந கரிஷ்யஸி|

தத: ஸ்வத₄ர்மம் கீர்த்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி|| (2-33)

அகீர்த்திம் சாபி பூ₄தாநி கத₂யிஷ்யந்தி தே(அ)வ்யயாம்|

ஸம்பா₄விதஸ்ய சாகீர்த்திர் மரணாத₃திரிச்யதே|| (2-34)

ப₄யாத்₃ரணாது₃பரதம் மம்ஸ்ய (மந்ய)ந்தே த்வாம் மஹாரதா₂:|

யேஷாம் ச த்வம் ப₃ஹுமதோ பூ₄த்வா யாஸ்யஸி லாக₄வம்|| (2-35)

அவாச்யவாதா₃ம்ச்ச ப₃ஹூந் வதி₃ஷ்யந்தி தவாஹிதா:|

நிந்த₃ந்தஸ்தவ ஸாமர்த்₂யம் ததோ து₃:க்க₂தரம் நு கிம்|| (2-36)

ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்ய(ஸே)ஸி ஸ்வர்க்க₃ம் ஜித்வா வா போ₄க்ஷ்யஸே மஹீம்|

தஸ்மாது₃த்திஷ்ட₂ கௌந்தேய யுத்₃தா₄ய க்ருத நிச்சய:||(2-37)

ஸுக₂து₃:க்கே₂ ஸமே க்ருத்வா லாபா₄லாபெ₄ள ஜயாஜயௌ|

ததோ யுத்₃தா₄ய யுஜ்யஸ்வ நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி||(2-38)

ஏஷா தே(அ)பி₄ஹிதா ஸாங்க்₂யே புத்₃தி₄ர் யோகே த்விமாம் ச்ருணு|

பு₃த்₃த்₄யா யுக்தோ யயா பார்த்த₂ கர்மப₃ந்த₄ம் ப்ரஹாஸ்யஸி|| (2-39)

நேஹாபி₄க்ரமநாஶோ(அ)ஸ்தி ப்ரத்யவாயோ ந வித்₃யதே|

ஸ்வல்பமப்யஸ்ய த₄ர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ ப₄யாத்|| (2-40)

வ்யவஸாயாத்மிகா பு₃த்₃தி₄ரேகேஹ குருநந்த₃ந|

ப₃ஹுஶாகா₂ ஹ்யநந்தாச்ச பு₃த்₃த₄யோவ்யவஸாயிநாம் || (2-41)

யாமிமாம் புஷ்பிதாம் வாசம் ப்ரவத₃ந்த்யவிபச்சித:|

வேத₃வாத₃ரதா: பார்த்த₂ நாந்யத₃ஸ்தீதி வாதி₃ந:|| (2-42)

காமாத்மாந: ஸ்வர்க்க₃பரா: ஜந்மகர்மப₂ல ப்ரதா₃ம்|

க்ரியாவிஶேஷப₂ஹுளாம் போ₄கை₃ச்வர்யக₃திம் ப்ரதி|| (2-43)

போ₄கை₃ச்வர்ய ப்ரஸக்தாநாம் தயா(அ)பஹ்ருதசேதஸாம்|

வ்யவஸாயாத்மிகா பு₃த்₃தி₄: ஸமாதெ₄ள ந விதீ₄யதே|| (2-44)

த்ரைகு₃ண்ய விஷயா வேதா₃: நிஸ்த்ரைகு₃ண்யோ ப₄வார்ஜுந|

நிர்த்₃வந்த்₃வோ நித்ய ஸத்வஸ்தோ₂ நிர்யோக₃க்ஷேம ஆத்மவாந்|| (2-45)

யாவாநர்த்த₂ உத₃பாநே ஸர்வத: ஸம்ப்லுதோத₃கே|

தாவாந் ஸர்வேஷு வேதே₃ஷு ப்₃ராஹ்மணஸ்ய விஜாநத:|| (2-46)

கர்மண்யேவாதி₄காரஸ் தே மா ப₂லேஷு கதா₃சந|

மா கர்மப₂லஹேதுர் பூ₄: மா தே ஸங்கோ₃ஸ்த்வகர்மணி|| (2-47)

யோக₃ஸ்த₂: குருகர்மாணி ஸங்க₃ம் த்யக்த்வா த₄நஞ்ஜய|

ஸித்₃த்₄யஸித்₃த்₄யோ: ஸமோ பூ₄த்வா ஸமத்வம் யோக₃ உச்யதே|| (2-48)

தூ₃ரேண ஹ்யவரம் கர்ம பு₃த்₃தி₄யோகா₃த்₃ த₄நஞ்ஜய|

பு₃த்₃தெ₄ள ஶரணமந்விச்ச₂ க்ருபணா: ப₂லஹேதவ:||(2-49)

பு₃த்₃தி₄யுக்தோ ஜஹாதீஹ உபே₄ ஸுக்ருதது₃ஷ்க்ருதே|

தஸ்மாத்₃யோகா₃ய யுஜ்யஸ்வ யோக: கர்மஸு கௌஶலம்|| (2-50)

கர்மஜம் பு₃த்₃தி₄யுக்தா ஹி ப₂லம் த்யக்த்வா மநீஷிண:|

ஜந்மப₃ந்த₄நிவிர்முக்தா: பத₃ம் க₃ச்ச₂ந்த்யநாமயம்|| (2-51)

யதா₃ தே மோஹகலிலம் பு₃த்₃தி₄ர் வ்யதிதரிஷ்யதி|

ததா₃ க₃ந்தாஸி நிர்வேத₃ம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச|| (2-52)

ஶ்ருதிவிப்ரதிபந்நா தே யதா₃ ஸ்தா₂ஸ்யதி நிஶ்சலா|

ஸமாதா₄வசலா பு₃த்₃தி₄ஸ் ததா₃ யோக₃மவாப்ஸ்யஸி||(2-53)

ஸ்தி₃தப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பா₄ஷா ஸமாதி₄ஸ்த₂ஸ்ய கேஶவ|

ஸ்தி₂ததீ₄: கிம் ப்ரபா₄ஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம்||(2-54)

ப்ரஜஹாதி யதா₃ காமாந் ஸர்வாந் பார்த்த₂ மநோக₃தாந்|

ஆத்மந்யேவாத்மநா துஷ்ட: ஸ்தி₂தப்ரஜ்ஞஸ் ததோ₃ச்யதே|| (2-55)

து₃:க்கே₂ஷ்வநுத்₃விக்₃நமநாஸ் ஸுகே₂ஷு விக₃தஸ்ப்ருஹ:|

வீதராக₃ப₄யக்ரோத₄: ஸ்தி₂ர(த)தீ₄ர் முநிருச்யதே|| (2-56)

யஸ்ஸர்வத்ராநபி₄ஸ்நேஹஸ் தத் தத் ப்ராப்ய ஶுபா₄ஶுப₄ம்|

நாபி₄நந்த₃தி ந த்₃வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா|| (2-57)

யதா₃ ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோ(அ)ங்கா₃நீவ ஸர்வஶ: |

இந்த்₃ரியாணீந்த்₃ரியார்த்தே₂ப்₄யஸ் தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா || (2-58)

விஷயா விநிவர்த்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தே₃ஹிந:|

ரஸவர்ஜம் ரஸோ(அ)ப்யஸ்ய பரம் த்₃ருஷ்ட்வா நிவர்த்ததே|| (2-59)

யததோ ஹ்யபி கௌந்தேய புருஷஸ்ய விபஶ்சித:|

இந்த்₃ரியாணி ப்ரமாதீ₂நி ஹரந்தி ப்ரஸப₄ம் மந:|| (2-60)

தாநி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய யுக்த ஆஸீத மத்பர:|

வஶே ஹி யஸ்யேந்த்₃ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா|| (2-61)

த்₄யாயதோ விஷயாந் பும்ஸஸ்ஸங்க₃ஸ் தேஷூப ஜாயதே|

ஸங்கா₃த் ஸஞ்ஜாயதே காம: காமாத் க்ரோதோ₄ (அ)பி₄ஜாயதே|| (2-62)

க்ரோதா₄த்₃ப₄வதி ஸம்மோஹ: ஸம்மோஹாத் ஸ்ம்ருதிவிப்₄ரம:|

ஸ்ம்ருதிப்₄ரம்ஶாத்₃பு₃த்₃தி₄நாஶோ பு₃த்₃தி₄நாஶாத் ப்ரணஶ்யதி|| (2-63)

ராக₃த்₃வேஷவியுக்தைஸ்து விஷயாநிந்த்₃ரியைஶ் சரந்|

ஆத்மவஶ்யைர் விதே₄யாத்மா ப்ரஸாத₃மதி₄க₃ச்ச₂தி|| (2-64)

ப்ரஸாதே₃ ஸர்வது₃:க்கா₂நாம் ஹாநிரஸ்யோபஜாயதே|

ப்ரஸந்நசேதஸோ ஹ்யாஶு பு₃த்₃தி: பர்யவதிஷ்ட₂தே|| (2-65)

நாஸ்தி பு₃த்₃தி₄ரயுக்தஸ்ய ந சாயுக்தஸ்ய பா₄வநா|

ந சாபா₄வயத: ஶாந்தி: அஶாந்தஸ்ய குத: ஸுக₃ம்|| (2-66)

இந்த்₃ரியாணாம் ஹி சரதாம் யந்மநோ(அ)நுவிதீ₄யதே|

தத₃ஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர் நாவமிவாம்ப₄ஸி|| (2-67)

தஸ்மாத்₃ யஸ்ய மஹாபா₃ஹோ நிக்₃ருஹீதாநி ஸர்வஶ:|

இந்த்₃ரியாணீந்த்₃ரியார்த்தே₂ப்₄யஸ் தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி₂தா|| (2-68)

யா நிஶா ஸர்வபூ₄தாநாம் தஸ்யாம் ஜாக₃ர்த்தி ஸம்யமீ|

யஸ்யாம் ஜாக்₃ரதி பூ₄தாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முநே:|| (2-69)

ஆபூர்யமாணமசலப்ரதிஷ்ட₂ம் ஸமுத்₃ரமாப: ப்ரவிஶந்தி யத்₃வத் |

தத்₃வத் காமா யம் ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே ஸ ஶாந்திமாப்நோதி ந காமகாமீ || (2-70)

விஹாய காமாந் யஸ்ஸர்வாந் புமாம்ஶ்சரதி நி:ஸ்ப்ருஹ:|

நிர்மமோ நிரஹங்கார: ஸ ஶாந்திமதி₄க₃ச்ச₃தி|| (2-71)

ஏஷா ப்₃ராஹ்மீ ஸ்தி₂தி: பார்த்த₂ நைநாம்ப்ராப்ய விமுஹ்யதி |

ஸ்தி₂த்வா(அ)ஸ்யாமந்தகாலே(அ)பி ப்₃ரஹ்மநிர்வாணம் ருச்ச₂தி || (2-72)